Παγίδα σύλληψης αφεσμών.

Την άνοιξη μόνιμο πρόβλημα των μελισσοκόμων είναι η πρόληψη αλλά και η καταστολή της σμηνουργίας. Πολλές φορές όμως παρά τις προσπάθειές μας τα μελίσσια σμηνουργούν και τότε αν είμαστε παρόντες έχει καλώς μπορούμε να πιάσουμε τα γονίδια, αν όμως δεν είμαστε παρόντες τότε υπάρχει πρόβλημα. Πολλοί μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν άδειες κυψέλες με διάφορα αρώματα προσέλκυσης αφεσμών για να πιάνουν τα γονίδια που βγαίνουν όταν αυτοί απουσιάζουν από το μελισσοκομείο. Θα παρουσιάσω για το σκοπό αυτό μια αυτοσχέδια παγίδα όπως την έχω διαβάσει σε ένα τεύχος του Αγγλικού μελισσοκομικού περιοδικού Bee Craft (May 2005). Τα υλικά που χρησιμοποιούμε είναι αυτά που φαίνονται στην παρακάτω φωτογραφία, χοντρός βαμβακερός σπάγκος, ένα ψαλίδι, μια μεγάλη βελόνα (σακοράφα), το πάνω μέρος ενός πλαστικού μπουκαλιού από αναψυκτικό, ένα στρογγυλό κομμάτι κόντρα πλακέ θαλάσσης διαμέτρου 15cm κάνοντάς του γύρο γύρο με ένα τρυπάνι τρύπες πάχους 4mm και 1,5cm απόσταση μεταξύ τους και ένα είδος ξύλινης χειρολαβής. Η βασική ύλη που θα χρησιμοποιήσουμε είναι τα ξερά βούρλα ή άχυρα. Στην αρχή της διαδικασίας και της πρώτης στροφής θα χρειαστούμε ένα άδειο ρολό τουαλέτας που θα μας βοηθήσει να ξεκινήσουμε το δέσιμο των βούρλων στην ξύλινη βάση. Η παρακάτω φώτο βοηθάει στο να καταλάβουμε την όλη διαδικασία. Τα βούρλα τοποθετούνται μέσα στο πλαστικό χωνί το οποίο χρησιμεύει σαν οδηγός. Με την βοήθεια της σακοράφας συνεχίζουμε το πλέξιμο και το δέσιμο των βούρλων από την προηγούμενη στροφή και έτσι συνεχίζονται με τον ίδιο ρυθμό και τροφοδοτώντας συνέχεια το χωνί με βούρλα και σφίγγοντάς τα δυνατά με το σπάγκο φτάνουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα ένα είδος κοφινιού που χρησιμεύει σαν παγίδα για την σύλληψη των αφεσμών. Αφού βιδώσουμε την ξύλινη χειρολαβή και αλείψουμε εσωτερικά την παγίδα με λιωμένο κερί μελισσών αυτή τοποθετείται σε διάφορα σημεία γύρω από το μελισσοκομείο. Η παγίδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε σαν μόνιμη παγίδα που θα πιάσει τον αφεσμό είτε και σαν εργαλείο μεταφοράς ενός είδη πιασμένου αφεσμού από ένα κλαδί στην παγίδα και μετά στην κυψέλη. Στην δεύτερη περίπτωση η παγίδα τοποθετείτε κοντά ή πάνω από τον αφεσμό και όταν εισέλθει αυτός και φωλιάσει μέσα τότε μεταφέρουμε την παγίδα με την χειρολαβή και τινάζουμε τον αφεσμό στην οριστική του κυψέλη. Στο άρθρο αναφέρετε ότι μέσα σε έξι χρόνια με μία παγίδα μελισσοκόμος έχει συλλέξει πάνω από 100 γονίδια.

Αποφυγή υγρασίας

Σήμερα μετά από μια γρήγορη επίσκεψη στο χωριό και στα μελίσσια έμεινα ιδιαίτερα ευχαριστημένος. Το ρείκι είναι σε πολύ καλό σημείο ανθοφορίας και σε λίγες μέρες αν το αφήσει ο καιρός θα αρχίσει να δουλεύει. Η εικόνα στο μελισσοκομείο το ίδιο καλή, τα μελίσσια είναι βαρίδια από τον πολύ καλό φθινόπωρο με δύκιλα τελάρα κουμαριάς που θα πρέπει να αφαιρεθούν αν κάνει και δουλέψει σοβαρά το ρείκι, αλλιώς θα έχουμε συμπτώματα μπλοκαρίσματος και προδιάθεση σμηνουργίας. Θα αναφερθώ τώρα σε δυο πειράματα που έκανα φέτος για πρώτη φορά και τα αποτελέσματα αυτών. Φέτος λοιπόν άφησα τις πόρτες των κυψελών τελείως ανοιχτές για καλύτερη κυκλοφορία του αέρα και αυτό που διαπίστωσα σε όλα τα μελίσσια ήταν μηδαμινή υγρασία κάτω από τα καπάκια σε αντίθεση με άλλες χρονιές που οι πόρτες ήταν τοποθετημένες. Η αποφυγή της υγρασίας μέσα στην κυψέλη το χειμώνα πρέπει να είναι πρωταρχικός μας στόχος. Επίσης το κόλλημα που έβλεπα τα προηγούμενα χρόνια του κερόπανου με πρόπολη από τις μέλισσες πάνω στους κηρηθροφορείς, με συνέπεια την παρεμπόδιση κυκλοφορίας των μελισσών από τελάρο σε τελάρο, με οδήγησε στην τοποθέτηση δυο σχαρών όπως φαίνεται στην φωτογραφία. Ανασηκώνοντας φέτος το κερόπανο αυτό που αντικρίζω είναι μια πιο άνετη κυκλοφορία στο σμήνος. Δεν ξέρω αν αυτό έχει κάποια θετικά αποτελέσματα στην διαχείμαση και λειτουργία του σμήνους αλλά το καταθέτω σαν παρατήρηση.

Ανακύκλωση του κεριού μας

Και ενώ οι βροχές καλά κρατούν η προετοιμασία του εξοπλισμού μου για την άνοιξη συνεχίζετε με αμείωτους ρυθμούς, και αναφέρομαι στην προμήθεια των τεχνιτών φύλλων κερήθρας που θα χρειαστώ για την φετινή χρονιά. Σε αντίθεση με άλλες χρονιές που αγόραζα έτοιμα φύλλα κερήθρας, φέτος έφτιαξα τις κερήθρες μου από το δικό μου κερί που μάζευα για το σκοπό αυτό τα τελευταία χρόνια και προέρχεται είτε από ανακυκλώσιμες παλιές κερήθρες είτε από τα απολεπίσματα των τρύγων. Έτσι λοιπόν για το σκοπό αυτό επισκέφτηκα μια βιοτεχνία κερηθρών που δραστηριοποιείτε στο χώρο αυτό πάρα πολλά χρόνια και βρίσκεται στην περιοχή μου, για να «χτυπήσω» τα δικά μου φύλλα πληρώνοντας μόνο τα εργατικά. Από την συγκεκριμένη βιοτεχνία προμηθεύομαι όλα αυτά τα χρόνια τις κερήθρες μου και έχω μείνει ευχαριστημένος από τον τρόπο που τις πιάνουν και τις χτίζουν οι μέλισσες. Με την ευκαιρία αυτή λοιπόν τράβηξα και μερικές φωτογραφίες αλλά και ένα βιντεάκι από την όλη διαδικασία. Για την ουσία τώρα θα σας πω ότι έδωσα 82 κιλά κερί και πήρα 975 φύλλα κερήθρας πληρώνοντας 96€ παίρνοντας πίσω και ένα κιλό κερί σε μισές κερήθρες (τα τελειώματα της καζανιάς).Θέλω να τονίσω σε αυτό το σημείο ότι η χαμηλή τιμή του κεριού στο εμπόριο αλλά προπαντός η ασύγκριτη ποιότητα των δικών μας κερηθρών από αυτές του εμπορίου, καθιστούν την ανακύκλωση των δικών μας κεριών σε τεχνητά φύλλα απολύτως συμφέρουσα.

Ξεχάσατε που βάλατε το ξέστρο σας;

Πόσες φορές κατά την διάρκεια των επιθεωρήσεων στα μελίσσια μας, και ιδιαίτερα την άνοιξη όπου υπάρχει οργασμός εργασιών, δεν έχουμε χάσει το ξέστρο μας, είτε κάπου μέσα στο μελισσοκομείο είτε όταν πρέπει να το αφήσουμε κάπου για να δουλέψουμε και με τα δυο μας χέρια και μετά ψαχνόμαστε που το αφήσαμε; Μια έξυπνη λύση που είδα σε ένα τεύχος του American Bee Journal είναι η τοποθέτηση με ράψιμο πάνω στην μελισσοκομική μας φόρμα (στην προκειμένη περίπτωση στην πίσω τσέπη του τζιν) ενός μικρού μαγνήτη. Έτσι όταν θέλουμε να δουλέψουμε και με τα δυο μας χέρια, ένα ακούμπηγμα του ξέστρου στον μαγνήτη και αυτό ήταν όλο, θα παραμείνει εκεί μέχρι να το ξαναχρειαστούμε όσο ξεχασιάρηδες και αν είμαστε.

Έχετε νοζεμίαση: Ένας πρακτικός τρόπος ελέγχου.

Η νοζεμίαση είναι η πιο κοινή ασθένεια των ενήλικων μελισσών ελαττώνοντας την διάρκεια ζωής των ενήλικων μελισσών κατά 50% προκαλεί συχνές αντικαταστάσεις βασιλισσών και έχει σαν αποτέλεσμα την πτώση της παραγωγής μελιού μέχρι 40% ή και περισσότερο. Με γυμνό οφθαλμό παρατηρούμε μέλισσες ανίκανες να πετάξουν – χαρακτηριστικό τρεμούλιασμα μελισσών-λερωμένοι κηρηθροφορείς, πυθμένας, είσοδοι και καπάκια κυψελών-πρησμένες κοιλίες- ξαγκιστρωμένα φτερά-έρπουσες μέλισσες. Το πιο χαρακτηριστικό όμως σύμπτωμα είναι στο εσωτερικό της μέλισσας. Χρειάζεται να δούμε από κοντά το στομάχι των μελισσών. Ενώ η διάγνωση της ασθένειας στο εργαστήριο απαιτεί την σύνθλιψη των μελισσών και την χρήση μικροσκοπίου (έχω αναφερθεί σε παλιότερη ανάρτηση γι αυτό) η παρακάτω μέθοδος είναι απλή στηρίζεται κυρίως στην εμπειρία και παρατηρητικότητα και μπορεί να γίνει από τον κάθε μελισσοκόμο. Αρκεί μια καλή λαβίδα, ένα λευκό χαρτί και 20 με 30 μέλισσες για εξέταση. Ξεκινάμε λοιπόν διαλέγοντας μια ενήλικη μέλισσα από το εσωτερικό της κυψέλης, αποφεύγοντας τις νεαρές μέλισσες. Πιάνουμε την ζωντανή μέλισσα από τον θώρακα με τον αντίχειρα και τον δείκτη και με τις άκρες των δακτύλων του άλλου μας χεριού ή με μια λαβίδα πιάνουμε προσεχτικά, αλλά σταθερά, το τελευταίο άκρο της κοιλιάς της μέλισσας και ελαφρά το τραβάμε προς τα έξω. Το κεντρί, το απευθυσμένο, το κυρίως στομάχι και ο πρόλοβος της μέλισσας θα ακολουθήσουν. Απλώνουμε το στομάχι και τα υπόλοιπα πάνω στο λευκό χαρτί. Αν η μέλισσα είναι υγιής το στομάχι έχει ζωηρό σκούρο χρώμα, και οι ραβδώσεις (έλικες) είναι ορατές. Εάν έχει προσβληθεί από νοζεμίαση το χρώμα του στομάχου είναι άσπρο και το στομάχι διογκωμένο. Το κυριότερο χαρακτηριστικό όμως είναι το χρώμα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ιστοί του εντέρου εμφανίζονται λευκοί, γαλακτόχρωμοι εξαιτίας της παρουσίας αναρίθμητων σπορίων πράγμα που συμβαίνει στα τελευταία στάδια της μόλυνσης, γι αυτό και η ασφαλέστερη διάγνωση της νοζεμίασης είναι εφικτή μόνο στο εργαστήριο με την χρήση μικροσκοπίου.

Τεστ εξυγιαντικής συμπεριφοράς.

Με το βλέμμα στην Άνοιξη και στα σχέδια μας για την παραγωγή βασιλισσών από τα μελίσσια μας ένα σημαντικό κομμάτι που πρέπει να προσέξουμε είναι η εξυγιαντική συμπεριφορά των μελισσών που έχει σχέση με τις ασθένειες του γόνου και ειδικότερα την Ασκοσφαίρωση και την Αμερικάνικη Σηψιγονία. Για το σκοπό αυτό παρουσιάζω ένα τεστ που ακολουθούμε για την μέτρηση της εξυγιαντικής συμπεριφοράς των μελισσών μας όπως αυτό δημοσιεύτηκε στο τεύχος Νοεμβρίου 2009 του BEE CULTURE.

Βράσιμο κυψελών σε λινέλαιο.

Μετά το στοκάρισμα των κυψελών ακολουθεί το βράσιμό τους σε λινέλαιο αν θέλουμε οι κυψέλες μας να συντηρηθούν για αρκετά χρόνια χωρίς να φθείρονται από την εσωτερική υγρασία του μελισσιού αλλά και την εξωτερική της ατμόσφαιρας. Έχω αναφερθεί και παλιότερα στο βράσιμο των κυψελών σε λινέλαιο και πως το εφαρμόζω χρησιμοποιώντας αποκλειστικά και μόνο το λινέλαιο ΙΛΟΖΑ, λίγο ακριβό αλλά το καλύτερο λάδι για την συντήρηση του ξύλου και προπαντός αβλαβές για τις μέλισσες και το μέλι. Ζεσταίνοντας λοιπόν το λάδι στους 120C βουτάω τις κυψέλες για επτά λεπτά, και κατόπιν τις αφήνω για τουλάχιστον είκοσι ημέρες σε στεγανό και αεριζόμενο χώρο για να στεγνώσουν καλά και στη συνέχεια προχωρώ στην βαφή τους. Η διαφορά στις κυψέλες πριν και μετά τον βρασμό τους στο λινέλαιο είναι εμφανείς. Το ξύλο πραγματικά αφρίζει καθώς το λάδι εισχωρεί στο εσωτερικό του αλλά και η διαστολή των όποιων μικρών ρωγμών στο ξύλο στους 120C δίνει την δυνατότητα στο λάδι να εισχωρήσει και στα πιο δύσκολα σημεία του. Το ξύλο πραγματικά αλλάζει εντελώς, καθώς το καυτό λάδι εισχωρεί βαθιά μέσα του δίνοντάς του μεγάλη διάρκεια ζωής. Θα μείνουν εδώ να στεγνώσουν για τουλάχιστον είκοσι μέρες και μετά θα βαφτούν.

Στοκάρισμα κυψελών.

(Μια βλάβη στον υπολογιστή με ανάγκασε να απουσιάζω για λίγο διάστημα από την παρέα , έτσι θα ήθελα να ευχηθώ καλή χρονιά σε καθένα φίλο ξεχωριστά που με τίμησε με τις ευχές του μέσα από το blog μου). Το χειμώνα η δραστηριότητες επικεντρώνονται στις εργασίες της αποθήκης για την προετοιμασία του εξοπλισμού για την άνοιξη. Θα αναφερθώ σε μια εργασία που κάνω (και που έχω αναρτήσει και παλιότερα) και αφορά το στοκάρισμα των κυψελών και πιο συγκεκριμένα των γωνιών που είναι τα δόντια. Και αυτό γιατί το σημείο όπου αρχίζουν να φθείρονται πρώτα οι κυψέλες είναι αυτό των δοντιών όταν αυτά χαλαρώνουν και αρχίζει να εισχωρεί και να εγκλωβίζεται νερό με αποτέλεσμα την αρχή του σαπίσματος του ξύλου. Θέλοντας λοιπόν να προστατέψω το σημείο αυτό (από την αρχή της μελισσοκομικής μου πορείας και για όλο τον εξοπλισμό μου) άρχισα να στοκάρω τις γωνίες με ξυλόκολλα και πριονίδι. Η κόλλα που χρησιμοποιώ είναι αυτή της φώτο η οποία όταν ανακατεύετε με πριονίδι περασμένο από σήτα 0,5mm δημιουργείτε ένα υλικό όπως φαίνεται στην φώτο και με την βοήθεια μιας σπατουλίτσας απλώνετε στις γωνίες και σε πάχος 2mm με ιδιαίτερη επιμέλεια η οποία προσωπικά έχει αποκτηθεί μετά από τόσα χρόνια. Το μυστικό είναι το υλικό να μην είναι ούτε πολύ μαλακό ώστε να τρέχει αλλά ούτε και πολύ σκληρό ώστε να τραβιέται κατά το στοκάρισμα. Όταν στεγνώσει το υλικό αυτό τα δόντια της κυψέλης είναι προστατευμένα από ένα πολύ σκληρό στρώμα κόλλας που θα τα προστατεύσει για πολλά χρόνια. Τώρα οι κυψέλες είναι έτοιμες να βράσουν στο λινέλαιο οπότε και θα ακολουθήσει σχετική ανάρτηση.

Ευχές για καλά Χριστούγεννα!!!

Εύχομαι καλά Χριστούγεννα σε όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στους φίλους μελισσοκόμους!!!