Εισαγωγή βασίλισσας

Με αφορμή την αγορά βασιλισσών από τον επαγγελματία του είδους Λευτέρη Μαραγκουδάκη (Μελισσοκομία Κρήτης) θα αναφερθώ σε ένα δύσκολο κεφάλαιο, αυτό της εισαγωγής βασίλισσας.

 

Η εισαγωγή μιας νέας βασίλισσας σε ορφανό μελίσσι ή σε μελίσσι που έχει γερασμένη βασίλισσα είναι βασική επέμβαση που κάθε μελισσοκόμος πρέπει να είναι σε θέση να την κάνει σωστά. Υπάρχουν πολλές μέθοδοι εισαγωγής από τις οποίες λίγες είναι αξιόπιστες ενώ οι περισσότερες θα έλεγα μάλλον είναι ριψοκίνδυνες. Εγώ θα αναφερθώ στην μέθοδο που χρησιμοποιώ και που είναι η καλύτερη για εισαγωγή βασίλισσας σε κανονικό μελίσσι. Βασικό εργαλείο αποτελεί ένα πλαστικό πλέγμα (μπορεί να είναι και ιδιοκατασκευή με συρμάτινο πλέγμα) που η διάμετρος των οπών του είναι περίπου 3mm, και το οποίο είναι ανοιχτό από την μία μεριά.  

Το κλουβί αυτό το στερεώνουμε με την βοήθεια δυο λάστιχων πάνω στην κερήθρα η οποία δεν πρέπει να έχει μέλισσες αλλά να περιέχει άδεια κελιά εκκολαπτόμενο γόνο και μερικά κελιά με ανοιχτό μέλι. Ανοίγοντας το κόκκινο πορτάκι βάζουμε μέσα στο κλουβί την βασίλισσα μόνη της ΧΩΡΙΣ την συνοδεία της αν πρόκειται για βασίλισσα που αγοράσαμε από βασιλοτρόφο. 

 Οι εργάτριες του μελισσιού ταΐζουν την βασίλισσα μέσα από το πλέγμα ενώ συγχρόνως η βασίλισσα είναι σε θέση να τρέφεται μόνη της από το μέλι που υπάρχει μέσα στα ανοιχτά κελιά.

 Η βασίλισσα θα αρχίσει να γεννά μέσα σε μια με δύο μέρες αλλά θα πρέπει να μείνει εγκλωβισμένη μέσα στο κλουβί για τέσσερεις με πέντε μέρες πριν ανοίξουμε το κόκκινο πορτάκι και ελευθερωθεί. Βέβαια σε περίπτωση που η αποδοχή γίνει γρήγορα οι μέλισσες θα φάνε το κερί εκεί που πατάει το κλουβί και θα την ελευθερώσουν.

 

Το μεγάλο πλεονέκτημα της μεθόδου αυτής είναι ότι η νέα βασίλισσα γεννάει αυγά στην κερήθρα ενώ ακόμη είναι εγκλωβισμένη μέσα στο πλέγμα και οι νέες εργάτριες που γεννιούνται από τον εκκολαπτόμενο γόνο την δέχονται εύκολα και γίνονται η συνοδεία της. Το συγκεκριμένο πλαστικό κλουβάκι το προμηθεύτηκα από την εταιρία Bienen-Voigt για αυτούς που ενδιαφέρονται. Θα πρέπει να σημειώσω εδώ ότι η εισαγωγή της βασίλισσας με αυτή την μέθοδο μπορεί να γίνει απευθείας με την απομάκρυνση της παλιάς γερασμένης βασίλισσας ή ακόμα καλύτερα αν αυτό είναι ορφανό κάποιες μέρες αφού πρώτα χαλάσουμε τα βασιλικά κελία διάσωσης.

Κενό ανθοφορίας

 Μπαίνουμε στον Μάιο στην καρδιά της άνοιξης και στο μυαλό όλων μας έρχονται πλούσιες  μελισσοκομικές εικόνες με φρυδωμένα τελάρα και μεγάλος συνωστισμός στην είσοδο των κυψελών. Κατά την τελευταία επίσκεψη στα μελίσσια μου τα πράγματα δεν ήταν καθόλου έτσι. Το μήνυμα ήρθε από την σανίδα πτήσης όταν αντίκρισα είδη σκοτωμένους κηφήνες και άλλους να τους βγάζουν (κόβουν) με το ζόρι οι μέλισσες. 

  

 Τα μελίσσια είχαν πέσει σε κενό ανθοφορίας αφού μετά την τελευταία ανθοφορία του ρεικιού και του ασφόδελου όπου δούλεψαν καλά, δεν έχει ακολουθήσει άμεσα μια άλλη ανθοφορία. Τα δυνατά μελίσσια όμως με τους πολλούς γόνους έχουν απαιτήσεις σε μέλι και όταν αυτό δεν μπαίνει στην κυψέλη οι πρώτοι που την πληρώνουν είναι οι κηφήνες. Η επιβεβαίωση ήρθε και όταν άνοιξα το καπάκι, τελάρα γεμάτα γόνο χωρίς σταγόνα μελιού.

  

Το μέλι βέβαια υπάρχει μόνο του σε άλλα τελάρα γι αυτό και δεν ανησυχώ. Αν δεν ακολουθούσαν άμεσα άλλες ανθοφορίες θα έπρεπε να επέμβω με διεγερτικό σιροπάκι (τα μελίσσια βέβαια δεν τα χορταίνεις τέτοια εποχή με σιρόπι) αλλά η φύση γύρω από το μελισσοκομείο είναι έτοιμη να ¨εκραγεί¨ οπότε υπομονή και τα καλύτερα έρχονται.    

Χτίσιμο πλαστικής κερήθρας.

Σε προηγούμενη ανάρτησή μου είχα αναφερθεί στην αγορά πλαστικών φύλλων κερήθρας από την Αμερική και τις θετικές πρώτες εντυπώσεις. Όπως είχα πει τότε σκοπός μου ήταν η εμβάπτιση των φύλλων μέσα σε λιωμένο κερί ώστε το επικέρωμά τους να είναι πλήρης και ομοιόμορφο. Αυτό δυστυχώς λόγω έλλειψης χρόνου δεν έγινε και αντί αυτού αρκέστηκα στο να περάσω τα φύλλα με λιωμένο κερί με την βοήθεια ενός πινέλου. Δεν μου άρεσε η όλη διαδικασία με το πινέλο και σε χρόνο και σε ποιότητα δουλειάς, πρώτο συμπέρασμα. Τα φύλλα μετά από το κέρωμα τοποθετήθηκαν σε μελίσσια διώροφα, στον δεύτερο όροφο και δίπλα στην γονοφολιά. Τα μελίσσια δεν ταΐστηκαν με τίποτα και με τις καιρικές συνθήκες των τελευταίων δυο εβδομάδων να είναι πολύ άσχημες με κρύα και βροχές κατάφεραν θα έλεγα πολύ άνετα να χτίσουν ομοιόμορφα τις κερήθρες τις οποίες η βασίλισσα τις γέννησε μια χαρά. Χρησιμοποίησα τις μισές (από τις δέκα κερήθρες που είχα αγοράσει) τον Απρίλιο και τις άλλες πέντε θα τις δουλέψω τον Μάιο που οι θερμοκρασίες θα είναι πιο ζεστές και τα μελίσσια θα χτίζουν πιο άνετα για να δω και εκεί τα αποτελέσματα. Πάντως η πρώτη εικόνα είναι ότι οι μέλισσες τις πιάνουν μια χαρά παρόλο το κέρωμα με το πινέλο, που εμένα δεν μου άρεσε. Αν κάποιος φίλος έχει απορία πια η διαφορά μεταξύ μαύρης και κίτρινης κερήθρας η απάντηση είναι ότι η μόνη διαφορά τους είναι ο εύκολος εντοπισμός των σκουληκιών στην μαύρη πράγμα σημαντικό σε όσους θέλουν να κάνουν εμβολιασμό. Η δοκιμή συνεχίζεται ……!!!! Έχω λάβει αρκετά email φίλων που με ρωτούν από πού προμηθεύτηκα αυτές τις κερήθρες αφού θέλουν και αυτοί να παραγγείλουν. Τους έχω απαντήσει αλλά θα γράψω και εδώ ότι τις συγκεκριμένες τις έχω αγοράσει από την εταιρία Mann Lake και θα τους συμβούλευα να πάρουν μερικές για να τις δοκιμάσουν στον τόπο τους και στις ανθοφορίες τους και μετά να αποφασίσουν. Η εταιρία δεν έχει πρόβλημα σου στέλνει ότι της ζητήσεις (εγώ προσωπικά έχω πάρει προσφορά για μια μπαλέτα κερήθρες 4000 κομμάτια μέχρι τον Πειραιά αλλά όπως καταλαβαίνετε δεν χρειάζονται βιασύνες θα δοκιμαστούν και θα δούμε).

Μικροσκοπική εξέταση για νοζεμίαση.

Ο χειμώνας φτάνει στο τέλος του και οι πρώτες επιθεωρήσεις στα μελίσσια μου έχουν αρχίσει για έλεγχο αποθεμάτων και τοποθέτηση τροφών όπου χρειάζονται, αλλά κυρίως μικροσκοπικής εξέτασης των μελισσών για νοζεμίαση. Όπως έχω γράψει και σε παλιότερη ανάρτηση για μια μικροσκοπική εξέταση το μικροσκόπιο θα πρέπει να φέρει φακό 400Χ. Η δουλειά ξεκινάει από το μελισσοκομείο όπου μια ηλιόλουστη ημέρα που τα μελίσσια έχουν καλό πέταγμα επιλέγω από ποιες κυψέλες θα πάρω μέλισσες προς εξέταση. Αφού κλείσω με την πόρτα την είσοδο της κυψέλης περιμένω να συγκεντρωθούν αρκετές συλλέκτριες που γυρίζουν από το ταξίδι συλλογής, μιας και αυτές αποτελούν το αντιπροσωπευτικότερο δείγμα προς εξέταση αφού λόγω ηλικίας έχουν και το μεγαλύτερο φορτίο μόλυνσης από νοζεμίαση. Με ένα ηλεκτρικό σκουπάκι ρουφάω 30-50 μέλισσες από την είσοδο και τις ρίχνω μέσα σε ένα βάζο που έχω βάλει λίγο οινόπνευμα με αποτέλεσμα αυτές να πεθάνουν ακαριαία. Να σημειώσω ότι το συγκεκριμένο σκουπάκι είναι ιδανικό γιατί έχει ένα φλοτεράκι που δεν αφήνει τις μέλισσες να βγουν όταν τεθεί εκτός λειτουργίας. Αφού αριθμήσω τα δείγματά μου η δουλεία συνεχίζετε στο σπίτι. Από κάθε δείγμα θα πάρω 30 μέλισσες και με μια λαβίδα θα αφαιρέσω τις κοιλιές τους. Αυτές στη συνέχεια θα τις ρίξω μέσα στο γουδί προσθέτοντας 5ml νερό της βρύσης για κάθε 10 κοιλιές και λειοτριβώ για 2-3 λεπτά. Με μια μπατονέτα παίρνω μια σταγόνα από το λειοτρίβιμα την βάζω στην αντικειμενοφόρο πλάκα την σκεπάσω με την καλυπτρίδα και την εξετάζω στον αντικειμενοφόρο φακό 400Χ. Εάν ακολουθήσετε την μέθοδο αυτή για κάθε 25 σπόρους που θα βλέπετε σε ένα οπτικό πεδίο μικροσκοπίου με μεγέθυνση 400Χ θα υπολογίσετε ότι αντιστοιχούν περίπου σε ένα εκατομμύριο σπόρους/μέλισσα. Εάν σε μεγέθυνση μικροσκοπίου 400Χ, βρεθούν περισσότερα από 20 σπόρια για κάθε οπτικό πεδίο τότε απαιτείται θεραπευτική αγωγή. Τα μέτρα πρόληψης που πάρθηκαν από το φθινόπωρο αλλά και τώρα στο τέλος του χειμώνα (που η νοζεμίαση αρχίζει και γίνεται όπου υπάρχει φανερή) με κάνουν να μην ανησυχώ και να ετοιμάζομαι για μια δυνατή άνοιξη!!!

Απολύμανση ξύλινων πλαισίων.

Η απολύμανση του μελισσοκομικού μας εξοπλισμού είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο που δεν πρέπει να το προσπερνάμε αν θέλουμε να έχουμε υγιή μελίσσια. Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος απομάκρυνα αρκετές μαύρες-ακατάλληλες κερήθρες από τα μελίσσια μου τις οποίες αφού τις αφαίρεσα από το ξύλινο τελάρο θα τις λιώσω για να πάρω το δικό μου κερί (γι αυτό θα μιλήσω σε άλλη ανάρτηση). Μαζεύτηκαν λοιπόν αρκετά τελάρα για απολύμανση τα οποία θα πρέπει να ετοιμάσω για να χρησιμοποιήσω φέτος την άνοιξη. Η απολύμανση των ξύλινων τελάρων γίνετε με καυστική σόδα και καυτό νερό. Σε ένα βαρέλι πετρελαίου έβαλα περίπου 170 λίτρα νερό προσθέτοντας σταδιακά 10 κιλά καυστική σόδα και ενώ το προπάνιο ανέβαζε την θερμοκρασία του νερού σε σημείο βρασμού. Όταν το νερό άρχισε να βράζει έβαλα μέσα στο βαρέλι τρείς οκτάδες τελάρα τα οποία τα κρατούσα μέσα στο νερό με έναν τσιμεντόλιθο. Τα τελάρα άρχισαν να καθαρίζουν και στην κορυφή του νερού άρχισε να μαζεύετε ένας αφρός όλη η βρωμιά την οποία και αφαιρούσα με μια βούρτσα σαν αυτή που χρησιμοποιούμε για να μαζεύουμε τις αράχνες. Μετά από πέντε περίπου λεπτά τα τελάρα ήταν πεντακάθαρα από κεριά και πρόπολες αλλά θέλουν καλό πλύσιμο, που με την βοήθεια του karcher ήταν παιχνιδάκι. Τα τελάρα θα μείνουν καμιά εβδομάδα για να στεγνώσουν και μετά θα ετοιμαστούν με κεριά για να μπουν στα μελίσσια. Θα πρέπει να σημειώσω ότι χρειάζεται ιδιαίτερη ΠΡΟΣΟΧΗ κατά την χρήση της καυστικής σόδας και η χρησιμοποίηση γαντιών μάσκας και γυαλιών προστασίας είναι επιβεβλημένη.

Δοκιμή πλαστικών φύλλων κηρήθρας

Ας μιλήσουμε για κάτι για το οποίο έχει γίνει πολύ μεγάλη κουβέντα και κατά την γνώμη μου έχει παρεξηγηθεί. Αναφέρομαι στην χρησιμοποίηση της πλαστικής κηρήθρας. Τα τελευταία χρόνια γνωστή ελληνική μελισσοκομική εταιρία λάνσαρε στην αγορά μια πλαστική κερήθρα ενσωματωμένη σε πλαστικό τελάρο δικιά της κατασκευής, που έγινε στόχος αρνητικών σχολίων από όσους την δοκίμασαν και όχι άδικα. Η εμπειρία μου στον τομέα των πλαστικών με έκανε να χαμογελάσω όταν έπιασα μια τέτοια πλαστική κερήθρα στα χέρια μου και με απέτρεψε να την χρησιμοποιήσω. Από την άλλη μεριά όμως δεν σταμάτησα να βλέπω στο διαδίκτυο και στα περιοδικά αμερικάνους μελισσοκόμους επαγγελματίες και μη να χρησιμοποιούν πλαστικές κερήθρες με άριστα αποτελέσματα. Αποφάσισα λοιπόν να παραγγείλω για δοκιμή μερικά σκέτα πλαστικά φύλλα που θα τα προσαρμόσω στα δικά μου ξύλινα τελάρα Αλεξανδρή. Έξυπνο θα μου πείτε να σου πουλάει ο άλλος μόνο το φύλλο σε πλαστικό και όχι όλο το τελάρο. Σωστά, γιατί έτσι δεν αποσύρω τα δικά μου ξύλινα τελάρα και για το κέρωμα του πλαστικού φύλλου δεν χρησιμοποιώ πινέλα και ρολάκια αλλά το βαπτίζω όλο μέσα στο λιωμένο δικό μου κερί. Σήμερα λοιπόν πήρα στα χέρια μου το πλαστικό φύλλο κερήθρας των αμερικάνων και εντάξει τι να λέμε, οι τύποι δεν κοροϊδεύονται, δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης με ότι κυκλοφορεί εδώ από το καλούπι μέχρι και το υλικό. Θα παραθέσω μερικές φωτογραφίες για να διαβάσετε μερικά τεχνικά χαρακτηριστικά όπως το συνολικό πάχος του φύλλου την απόσταση μεταξύ δέκα κελιών το πάχος του κυρίως κορμού και το μήκος του χείλους. Στο τελάρο λοιπόν του Αλεξανδρή που χρησιμοποιώ έκανα με το ρούτερ μια εγκοπή στον κάτω κηρηθροφορέα ίδια με αυτή του πάνω, και τοποθέτησα το φύλλο μέσα σε αυτές. Αυτό ήταν όλο ούτε σύρματα ούτε καψούλια και η κάλυψη του τελάρου η μεγίστη με ότι αυτό συνεπάγετε σε εργατικό γόνο, αλλά και περιορισμό σε βασιλοκελία και κηφηνοκελία. Είναι πολύ συχνή η εικόνα κοντών κηρηθρών πάνω στα τελάρα μιας και οι κατασκευαστές κέρινων κηρηθρών κοιτάζουν και αυτοί πώς να κλέψουν. Καλά τα λέμε εμείς αλλά οι μέλισσες είναι το θέμα τι θα πουν για όλα αυτά, και πως θα δοκιμαστούν οι ίδιες οι κερήθρες φορτωμένες με γόνους με μέλια μέχρι και στον μελιτοεξαγωγέα. Θα δείξει την άνοιξη που θα μπουν στα μελίσσια εγώ πάντως θα συνεχίσω τις αναρτήσεις πάνω σε αυτό το θέμα για να δούμε ποιο θα είναι το τελικό συμπέρασμα.

Ευχές για καλά Χριστούγεννα!!!

Εύχομαι καλά Χριστούγεννα σε όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα στους φίλους μελισσοκόμους!!!

Καταπολέμηση της βαρρόα με Cumavar

 Τα μελίσσια μου βγαίνουν από το δύσκολο καλοκαίρι με περιορισμένους γόνους αφού η γύρη ήταν δυσεύρετη, έτσι λοιπόν είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να καταπολεμήσω την βαρρόα. Η επιλογή του Cumavar (για το οποίο έχω ξαναγράψει) είναι και από θέμα τιμής (1,3€ η μια ταινία), αλλά και από θέμα αποτελεσματικότητας (99%) από τις καλύτερες. Τα μελίσσια θα καθαρίσουν από βαρρόα και θα μπουν στο φθινόπωρο γερά έτοιμα να δουλέψουν το χαμόρεικο που με την τελευταία βροχούλα έχει αρχίσει να μπουμπουκιάζει.

Αγορά μελισσοκομικών εργαλείων.

Το φετινό καλοκαίρι στην περιοχή μου ήταν πολύ φτωχό και κατά συνέπεια και οι μελισσοκομικές εργασίες ήταν ελάχιστες. Περιοριστικά λοιπόν στην αναζήτηση και αγορά μελισσοκομικών εργαλείων από το εξωτερικό τα οποία και θα δουλέψω στο μελισσοκομείο μου. Η αρχή είχε γίνει με την αγορά της πλαστικής σίτας για την συλλογή πρόπολης η οποία και δούλεψε πολύ καλά (θα κάνω σχετική ανάρτηση) από την εταιρία Thomas και συνεχίστηκε με εργαλεία βασιλοτροφίας όπως το κλουβί εισαγωγής βασίλισσας με 100% επιτυχία από την εταιρία Bienen-Voigt το προστατευτικό καλαθάκι εισαγωγής βασιλοκελιών αλλά και το κλουβάκι αποστολής και εισαγωγής βασιλισσών από την εταιρία JZ-BZ και τέλος το διάφραγμα συλλογής γύρης από την εταιρία Temel Petek. Όλα αυτά τα εργαλεία θα παρουσιαστούν στο μέλλον με ανάλογες αναρτήσεις έτσι ώστε να γίνει και πιο κατανοητός ο τρόπος λειτουργίας τους αλλά και να αποδειχθεί η αρχή που λέει ότι τα εργαλεία κάνουν το μάστορα!!!